Tôi vừa giúp một công ty mà mình tham gia gọi vốn thêm, nhà đầu tư cũ cũng tham gia vào vào vòng này, nhưng dưới dạng cho vay nợ (debt). Thường thì các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu rất rủi ro, có khả năng thất bại cao, nên thường rất khó để vay nợ, cũng như có vay được thì lãi suất rất cao. Vậy tại sao chúng tôi lại chọn hình thức này?
1) Ưu, nhược điểm của việc phát hành vốn bằng cách bán cổ phần (Sell Equity):
Ưu điểm:
+ Có những người kinh nghiệm cùng tham gia đồng hành với công ty, tỉ lệ thành công cao hơn
+ Cùng chia sẻ rủi ro vốn với nhà đầu tư, huy động được vốn nhiều hơn khi chưa có mô hình kinh doanh rõ ràng
+ Không bị áp lực trả nợ, trong trường hợp công ty thất bại, thì công ty cũng không có nghĩa vụ trả lại tiền nhà đầu tư (trừ khi có điều khoản cho ‘cổ phiếu ưu đãi thanh lý’)
+ Cổ phần công ty có giá trị hơn, dễ hút tuyển các nhân sự tài năng (mà tiền mặt phải trả ít hơn) bằng các quyền chọn mua cổ phiếu ưu đãi.
Nhược điểm:
+ Quy trình đàm phán, cũng như quá trình giải ngân rất lâu (từ 3 – 24 tháng)
+ Phải chia sẻ công ty với các nhà đầu tư, không thể toàn quyết quyết định mọi việc 100% theo ý đội sáng lập được.
+ Nhiều công ty gọi được vốn quá nhiều, sẽ bất cẩn và sử dụng lãng phí số vốn gọi được.
Loại hình Startup phù hợp, từ vòng Idea -> IPO.
Đây cũng là hình thức gọi vốn phổ biến nhất với các công ty công nghệ. Và hầu hết nếu các Startup được chọn thì họ sẽ chọn hình thức này.
2) Nợ cho vay thường (Normal Debt) và Khoản vay chuyển đổi (Convertible Note)
i) Nợ cho vay thường là các bên thuần tài chính (ngân hàng, tổ chức cho vay) cho công ty của các bạn vay, có kèm theo mức lãi suất và số tiền phải trả hằng tháng.
Ưu điểm:
+ Thời gian đàm phán nhanh, giải ngân nhanh (tổng thời gian từ 1 – 2 tháng),
+ Startup cũng bị ít các điều khoản ràng buộc hơn
+ Không bị pha loãng quyền sở hữu công ty
Nhược điểm:
+ Khó vay các tổ chức tài chính truyền thống (VD: Ngân hàng), mà sẽ vay từ các tổ chức chuyên cho Startup vay, hoặc vay từ các quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên cho vay (Venture Debt), dù vậy thì thường cũng chỉ vay được khi Startup bắt đầu có doanh thu ổn định
+ Vì tính rủi ro cao, lãi suất cho vay sẽ cao (thường từ 10 -> 24%/năm) và Startup chưa có mô hình dòng tiền ổn định sẽ khó có thể trả được các khoản nợ ngắn hạn đó (thường kéo dài 6 – 12 tháng cho vay)
+ Số tiền vay được ít, thường là trung bình của doanh thu 3 tháng gần nhất. Số tiền này thường được cho vay để chi vào Marketing đem doanh thu về dần để trả khoản nợ vay ngắn hạn.
Hình thức này ít được khuyến khích nhất, và chỉ dành cho các Startup có mô hình kinh doanh ổn định, thường Startup từ Series A, B, C … trở đi thì mới nên vay
ii) Khoản vay chuyển đổi (CN): là một khoản vay với mức lãi suất cố định cho các Startup.
Tuy nhiên, khoản vay này nhà đầu tư có quyền chuyển đổi nó thành tiền để đầu tư mua cổ phần doanh nghiệp ở một mức giá ưu đãi hơn với các nhà đầu tư sau đó, thường là được chiết khấu (discount rate) trong khoảng 15-25%/năm
Ưu điểm:
+ Đàm phán cũng nhanh chóng, thủ tục giải ngân cũng nhanh như vay nợ thường
+ Có thể các bạn sẽ không phải trả khoản vay này nếu nhà đầu tư muốn chuyển đổi sang cổ phần
Nhược điểm:
+ Vẫn là vay nợ phải trả kèm lãi suất (thường sẽ là 15%/năm)
+ Không biết được là số cổ phần của công ty sẽ bị pha loãng bao nhiêu, vì đây là khoản vay chuyển đổi thành cổ phần với một mức chiết khấu thoả thuận.
Nên giá trị chuyển đổi thành cổ phần sẽ phụ thuộc vào giá trị công ty gọi ở vòng đầu tư kế tiếp.
Nên nếu càng vay nợ nhiều, sau chuyển đổi sang cổ phần sẽ càng bị pha loãng nhiều.
Vì vậy cũng nên hạn chế vay quá nhiều tiền từ nhiều nhà đầu tư.
Hình thức này được áp dụng phổ biến bởi các nhà đầu tư, khi họ chưa chắc chắn về valuation startup đưa ra, cũng như độ thành công của Startup đó.
Đợt vừa qua công ty bọn mình hướng đến khoản vay chuyển đổi (CN) bởi vì:
+ Startup của bọn mình đã có doanh thu và tăng trưởng ổn định, nên cũng sẽ có khả năng trả lại nợ được
+ Khoản CN này lãi suất cũng rất hợp lý
+ Khoản CN này từ nhà đầu tư hiện tại của bọn mình, đây là một dấu hiệu rất tốt với các nhà đầu tư tiềm năng sắp tới khi thấy nhà đầu tư hiện tại tin tưởng và sẵn sàng tham gia thêm vào với Startup mà họ đầu tư.
(Hết)
Bạn đang cần gọi vốn? Có 2 cách tôi sẽ giúp bạn
1) Với ngân sách nhỏ:
Mua khoá học Online “Cách gọi vốn thành công từ ‘100 ngàn đến 1 triệu đô’ cho Tech Startup”
Link mua ngay
Mua khoá học Online “Cách xây dựng hồ sơ Linkedin chuyên nghiệp để gọi vốn và tìm kiếm khách hàng thành công”
Link mua ngay
2) Với ngân sách lớn:
Gói “Coaching Gọi Vốn 1vs1 Đồng Hành” – Tăng gấp 10 lần tốc độ gọi vốn thành công cho Startup của bạn, so với phương án 1, 2
Fundraising Coach 
Leave a comment