Cách Chọn Nhà Đầu Tư Thiên Thần: Bài Học Từ 4 Nhà Đầu Tư Đầu Tiên Của Canavi

4 nhà đầu tư thiên thần đầu tiên của Canavi dạy tôi 1 bài học tôi không tìm thấy trong bất kỳ sách gọi vốn nào: tốc độ và lý do đầu tư của mỗi người khác nhau hoàn toàn, và hiểu được sự khác nhau đó quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đếm xem ai có tiền.

Nguyễn Ngọc Nam, sáng lập công ty SaaS Alpha Vision, ban đầu từ chối đầu tư vào Canavi. Anh quay lại đúng dịp Tết 2016 — thời điểm tiền của chúng tôi sắp cạn — và quyết định đầu tư cá nhân chỉ trong 1 tuần. Tôi nghĩ nhiều về lý do tại sao anh quay lại đúng lúc đó: không phải vì sản phẩm đột nhiên tốt hơn, mà có lẽ vì anh đã có đủ thời gian quan sát chúng tôi kiên trì qua giai đoạn khó khăn — thứ mà 1 buổi pitch đầu tiên không thể chứng minh được.

Mai Trường Giang, Forbes 30 Under 30, sáng lập chuỗi bánh Chewy Junior và thương hiệu bánh trung thu Laluna, đầu tư ngay trong ngày gặp. Đây là thái cực hoàn toàn ngược lại với Nam — không cần thời gian quan sát, quyết định gần như tức thì. Với những nhà đầu tư kiểu này, tôi nhận ra sau này: họ đầu tư dựa nhiều vào trực giác về con người hơn là phân tích mô hình kinh doanh chi tiết — và trực giác đó thường tới từ chính kinh nghiệm khởi nghiệp thật của họ.

Xà Quế Nguyên, CEO công ty giải pháp di động HIP, chốt deal nhanh nhất trong 4 người — chỉ 2 ngày. Điều thú vị hơn cả tốc độ: chính anh là người đề xuất ý tưởng gói dịch vụ “JobSocial” — kênh doanh thu dùng influencer để chạy thử dịch vụ, sau này trở thành 1 trong những chiến lược tăng trưởng quan trọng của Canavi. Anh không chỉ đầu tư tiền — anh đầu tư 1 ý tưởng kinh doanh cụ thể ngay từ đầu.

Nguyễn Trung Tín, CEO Trung Thuỷ Group (sở hữu thương hiệu Miss Áo Dài và Dreamplex co-working), đầu tư khoảng 2 tuần sau 1 bữa trưa. Không phải bữa trưa “pitch” chính thức — mà là 1 cuộc trò chuyện thông thường dẫn tới quyết định đầu tư. Với những nhà đầu tư như anh Tín, mối quan hệ và sự tin tưởng cá nhân đã tồn tại từ trước đóng vai trò lớn hơn bất kỳ slide pitch deck nào.

4 người, 4 tốc độ khác nhau (1 tuần, ngay lập tức, 2 ngày, 2 tuần), 4 lý do khác nhau. Nhưng tổng cộng, chúng tôi có 11 nhà đầu tư rót vốn qua các vòng — bao gồm cả anh Thái Sơn (sáng lập Tiki) và anh Dzung Nguyễn (Do Ventures, hay được biết tới với tên Shark Dũng).

Bài học tôi rút ra không phải “hãy tìm càng nhiều nhà đầu tư thiên thần càng tốt”. Nó là: trước khi nhận tiền của ai, hãy cố hiểu ĐỘNG LỰC quyết định của họ là gì. Người quyết định nhanh vì trực giác con người thường sẽ tiếp tục dùng trực giác đó để hỗ trợ bạn sau này — có thể là lợi thế (phản hồi nhanh) hoặc rủi ro (thiếu kiên nhẫn khi có vấn đề phức tạp cần phân tích kỹ). Người quyết định chậm vì cần quan sát lâu thường sẽ là người kiên nhẫn hơn khi công ty gặp khó khăn — vì họ đã quen với việc đánh giá dựa trên hành vi dài hạn, không phải ấn tượng ban đầu.

Nếu bạn đang gọi vốn thiên thần, tôi gợi ý đừng chỉ hỏi “anh/chị có đầu tư không” — hãy chú ý cách họ RA QUYẾT ĐỊNH. Cách 1 người quyết định đầu tư thường là cách họ sẽ tiếp tục đưa ra quyết định với bạn trong suốt hành trình sau đó.