Xem thêm:
Lời mở đầu
THỬ THÁCH NAM TIẾN
Tôi vẫn nhớ ngày mình chính thức vào Sài Gòn là dịp 30 tháng 4 năm 2015. Ngày lễ lên đường phố rất vắng vẻ. Ở Sài Gòn mọi người có xu hướng đi du lịch vào mỗi kỳ nghỉ chứ không ở lại thành phố cùng gia đình như miền Bắc. Thời tiết cũng dễ chịu và thoải mái, đặc biệt là với một người trai Bắc như tôi. Sài Gòn quanh năm có nắng, mát mẻ hầu hết ngày, chỉ nóng bức một tí vào buổi trưa. Ở đâu tôi gần như chẳng ốm đau gì cả, tôi phải cảm ơn thời tiết oi bức, lạnh buốt khắc nghiệt ở Hà Nội đã giúp tôi có sức chịu đựng tốt hơn.
Kỷ niệm đáng nhớ đầu tiên của tôi ở Sài Gòn là kỷ niệm để đời. Hôm đó là buổi hẹn hò ăn uống với bạn Thu Thảo – Hoa khôi Sinh Viên Việt Nam. Thảo là một cô gái dịu dàng, thân thiện với chiếc răng khểnh cười rất duyên. Thảo đến công ty đón tôi, lúc đó tôi đứng đợi Thảo không để ý đến chiếc ba lô của mình để bên cạnh. Lúc Thảo đến, tôi nhìn lại thì không thấy chiếc ba lô của mình đâu cả, trong ba lô còn có cả laptop, ví, giấy tờ tùy thân. Thảo an ủi tôi rồi mời tôi ăn uống. Hôm đó quả thật vừa buồn vừa ngượng hết chỗ nói, còn buồn hơn vì sau đó tôi ít có dịp được gặp Thảo hơn. Sau lần ấy, đi đâu tôi cũng luôn giữ chặt mọi thứ và đến giờ vẫn chưa để mất thêm gì ở đây.
Nhiệm vụ của tôi ở miền Nam là phải xây dựng được đội ngũ và tìm kiếm khách hàng. Tôi không có đồng vốn nào để thuê một văn phòng ở Sài Gòn đắt đỏ. Khi đó cậu em Lê Xuân Đức bên công ty AdsBNC cho tôi ngồi nhờ văn phòng. Tòa nhà Lữ Gia Plaza hầu hết được các công ty và quỹ đầu tư về công nghệ thuê. Tôi làm việc cùng một nơi với nhiều công ty như Tiki.vn, Vatgia.com, Hotdeal, Younet, CyberAgent Ventures Vietnam; việc ở gần các công ty anh em như vậy rất tốt cho một công ty công nghệ mới như chúng tôi. Thời gian mới vào, vì không có vốn nên tôi phải một mình đi tìm khách hàng, thật may mắn lúc đó tôi đã tìm được những hợp đồng đầu tiên từ các công ty lớn như YounetMedia, Toàn Mỹ, Adidas, Sacombank nên có thêm chi phí trang trải.
Ấn tượng của tôi ngay lúc đó là cách làm việc của người Sài Gòn. Thẳng thắn, nhanh chóng, ưu tiên vào năng lực và hiệu quả cuối cùng. Khi gặp công ty YounetMedia và Toàn Mỹ, chủ yếu tôi chỉ gặp gỡ khách hàng ngoài quán cafe. Thương bảo về ý tưởng kịch bản, hợp đồng đều ở quán cafe. Đến giờ tôi vẫn chưa biết công ty Toàn Mỹ đặt trụ sở ở đâu, chỉ biết cứ làm việc thì ra cafe bàn với anh Tuấn phụ trách lúc đó. Lần làm việc với Adidas cũng nhanh chóng như thế. Khách hàng tìm được chúng tôi trên mạng và liên hệ để chúng tôi gửi báo giá, sau một tuần tôi được mời lên văn phòng để gặp gỡ làm việc trực tiếp với chị Vân, giám đốc Adidas Việt Nam và người phụ trách dự án. Sau một tiếng bàn luận chúng tôi đi đến thống nhất, ký hợp đồng ngay trong hôm đó, quả thực quá nhanh và dễ dàng so với các hợp đồng cùng quy mô ở Hà Nội. Tôi vẫn nhớ trong buổi họp đó tôi vừa vui vừa lo lắng vì đang mang một đôi giày thể thao hiệu Nike lên văn phòng chính của Adidas. Thật may mắn tôi vẫn ký được hợp đồng, sau buổi họp tôi chạy ngay xuống tầng một của tòa nhà Bitexco mua ngay một đôi Adidas vì mình sẽ còn làm việc với khách nhiều lần. Còn ở Sacombank, khách hàng cũng liên hệ với ViVi Digital qua trang web. Tất cả công việc đều làm qua mạng, tôi chỉ mất một ngày đến để thuyết trình và gặp trực tiếp đối tác. Tôi cảm thấy mình rất may mắn vì công ty của chúng tôi được chọn làm đối tác với một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam. Đến giờ, Sacombank vẫn đang là khách hàng của ViVi Digital.
Sau một thời gian xây dựng công ty ở Sài Gòn, tôi gặp và phỏng vấn Đào Minh Khôi, một người có lẽ đã giúp ViVi lột xác phát triển mạnh mẽ hơn. Khôi khi đó vừa rời công ty sản xuất video cũ và nộp đơn vào ViVi. Sau này Khôi kể, cậu đã nhầm công ty tôi với một công ty khác nên lỡ nộp đơn vào, và vì lỡ nhận lời làm việc nên đến giờ cậu vẫn tiếp tục ở lại xây dựng công ty. Khôi là người Sài Gòn, tự lập kiếm sống và ở riêng từ năm đầu đại học, cậu hoạt động kinh doanh đủ mọi ngành, mạnh nhất là mảng sản xuất video, cậu vẫn có tiếng là người giữ chữ tín và thẳng thắn. Lý do cậu rời công ty cũ phần lớn là vì người đứng đầu không giữ lời hứa, nợ lương nhân viên, bỏ đi không một lời nhắn nhủ, cậu mong sẽ tìm được người sếp tốt và mong muốn mình sẽ trở thành một người quản lý tốt đối với các cộng sự của mình. Tôi hứa với Khôi mình sẽ không giống sếp cũ của cậu và sẽ đào tạo cậu trở thành người cậu mong muốn. Cho đến thời điểm hiện tại, Khôi đã chính thức là quản lý ở ViVi Digital. Mảng mà Khôi quản lý phát triển rất tốt, khách hàng hài lòng tái ký hợp đồng đều đặn và giới thiệu thêm nhiều khách hàng mới. Tôi khá ấn tượng vì những hợp đồng “to tát” ngày xưa nhóm sáng lập tìm được giờ chỉ là những hợp đồng nhỏ nhất ở ViVi. Điều quan trọng là tôi đã và đang giữ lời hứa với Khôi. Thời điểm tôi viết quyển sách này, Khôi và đội ngũ đang chuẩn bị một chuỗi dự án rất lớn, tôi rất vui vì mình có những cộng sự như vậy.
ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP
Trong quãng thời gian vận hành ở ViVi, tôi nhận ra nhu cầu tuyển dụng nhân sự mảng nhà hàng, khách sạn, chuỗi bán lẻ đang rất lớn. Tôi bàn với anh Công làm sao chúng tôi có thể mở một trang tuyển dụng cung cấp nhân sự cho các bên này. Sau khi bàn bạc, chúng tôi quyết định đầu tiên sẽ thử làm một trang cung cấp nhân sự cho các công việc bán thời gian dành cho nữ. Chúng tôi muốn giúp các bạn sinh viên có thêm công việc trang trải cuộc sống, giúp những người phụ nữ làm việc toàn thời gian tại văn phòng có thể đi làm thêm dịp cuối tuần để vừa có thêm thu nhập, vừa có các mối quan hệ mới. Ý tưởng ban đầu là thế, chúng tôi cũng chỉ nghĩ đến cách làm truyền thống, không có đổi mới gì về công nghệ. Nghĩ là vậy nhưng chúng tôi chưa thể làm ngay vì hai người đều không có kinh nghiệm, cũng chưa tìm được ai làm cùng, chưa biết ai có thể phụ trách mảng kỹ thuật, chưa biết cách gọi vốn đầu tư, trùng trùng muôn vạn thứ chưa biết nên dự án cứ nằm im ở đó.
Tình cờ trong chuyến du lịch Đà Lạt chúng tôi lại tìm được người mà mình đang chờ đợi. Chuyến đi đó vào mùa hè năm 2016, chúng tôi cùng nhóm quỹ đầu tư Seedcom đến thăm Đà Lạt vì quỹ Seedcom đang có ý định kết nối mạnh mẽ hơn với các công ty thành viên mà họ đầu tư ở đây. Lúc vừa ra khỏi sân bay, phổi tôi phập phồng hết cỡ, không khí Đà Lạt thật trong lành và thoáng đãng, tôi cố gắng hít thở bầu không khí không thể tìm thấy ở Sài Gòn hay Hà Nội. Thú vị là khi đó không phải mùa du lịch nên rất vắng khách, Đà Lạt thể hiện đúng bản chất vốn có, tiết trời lành lạnh, không gian có chút man mác buồn.
Kiến trúc nơi đây vẫn lưu lại những dấu ấn từ thời Pháp thuộc, những công trình rất đẹp và phù hợp cho việc nghỉ dưỡng vì vốn dĩ người Pháp muốn xây dựng Đà Lạt thành mộ nơi nghỉ dưỡng như những thành phố ở Châu Âu. Chả trách mọi người cứ đua nhau đến đây. Anh Đinh Anh Huân, sáng lập quỹ Seedcom dắt chung tôi tới thăm thú các nơi ở Đà Lạt vì nh là người bản xứ, nh biết rất nhiều địa điểm đẹp không ngờ. Có lần, chúng tôi vào một khách sạn năm sau để uống cà phê, khuôn viên cực lớn và sang trọng mà chỉ có mình chúng tôi. Vừa uống tôi vừa đánh lô tô trong bụng, sợ không có đủ tiền ra khỏi đây nhưng kì thực giá cũng chỉ như những quán cà phê ở Sài Gòn, đúng là chỉ có người bản xứ mới biết chứ như tôi vừa nhìn sơ qua đã thấy choáng ngợp. Sáng hôm sau chúng tôi đến thăm Làng Cù Lần, lúc đó tôi không biết đây là một chuyến đi quan trọng, sẽ thay đổi những dự định tương lai của mình.
Làng Cù Lần là một khu du lịch sinh thái rất nổi tiếng trong vùng, chúng tôi lên xe Zip chạy xung quanh từ leo lên đồi cao đến chạy băng qua suối. Tôi cảm giác như chúng tôi là những người bộ đội đang hành quân vậy. Sau đó chúng tôi được Bảo, con trai của chủ khu du lịch, dắt xuống khu đồng cỏ tham quan, thử các trò chơi ở đó, vừa ăn uống vừa nghe kể về những sự tích ở nơi này. Chúng tôi rất nể người chủ làng Cù Lần, bác đã rời bỏ Sài Gòn chuyển về đây mở ra một khu du lịch giữa núi rừng, đây là một việc làm mang rất nhiều rủi ro, thế mà bác đã kiên trì ở đây hơn 10 năm. Giờ ai đến Đà Lạt cũng đều được giới thiệu về khu du lịch làng Cù Lần. Cuối chuỗi hình trình anh Huân dẫn chúng tôi đến đồi chè Cầu Đất vì anh vừa mua lại khu nhà xưởng Cầu Đất Farm. Khu trồng chè ở đây bao phủ cả một ngọn đồi xa ngút tầm mắt, vì phong cảnh cực kỳ lung linh nên các cặp đôi rất thích đến đây chụp hình cưới. Đứng trên đỉnh đồi nghe anh Huân kể về ước mơ về chuỗi cung ứng Cầu Đất Farm để giúp những người dân nơi đây trồng nhiều cà phê và trà được giá hơn, được quảng bá thành một thương hiêu uy tín. Anh đã ấp ủ điều đó hàng chục năm trời. Thời điểm tôi viết quyển sách, anh Huân đã mở cửa hàng Cầu Đất Farm đầu tiên ở Nguyễn Thị Thập, quận 7. Tôi rất nể trọng sự thẳng thắn, trung thực và ước mơ lớn của anh. Nếu có nhiều người như anh thì thương hiệu Việt sẽ đi xa hơn.
Lại nói về bước ngoặt của tôi, trong chuyến đi này tôi đã gặp một người. Anh Nguyễn Mạnh Dũng khi đó là trưởng đại diện đầu tư của quỹ đầu tư mạo hiểm CyberAgent Việt Nam, anh là người có bề dày kinh nghiệm đầu tư vào các công ty công nghệ như Tiki, Foody, VNG,… Tôi có biết anh Dũng trước đây, lúc đầu tôi không có ấn tượng tốt về anh đâu vì nhìn anh rất ngầu, tôi nghĩ là anh kiêu nên không thích nhưng hóa ra anh Dũng lại rất thân thiện. Chuyến đi này anh em đã có dịp gặp gỡ trò chuyện với nhau rất nhiều thứ, chúng tôi cảm thấy mình khá phù hợp để hợp tác với nhau vì mỗi người có một điểm mạnh riêng sẽ bổ trợ được cho nhau.
Một buổi chiều thời tiết có nắng nhẹ và mát mẻ, cùng ngồi ở một quán cà phê ven hồ Xuân Hương, chúng tôi đã ngỏ lời mời anh Dũng cùng tham gia dự án với vị trí người tư vấn chiến lược. Tôi nói với anh về ý tưởng và tầm nhìn định hướng của dự án. Sau khi nghe xong, anh nói anh sẽ tham gia nếu chúng tôi mở rộng tầm nhìn ra một mức độ lớn hơn, thay vì là một trang cung cấp người mẫu, một thị trường rất nhỏ hẹp, thì chúng tôi phải cung cấp được nhân sự cho toàn bộ thị trường bán lẻ, khách sạn, nhà hàng, tức là quy mô phải lớn hơn ý tưởng ban đầu hàng trăm lần. Đó mới là thị trường lớn và đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam và phải như thế mới giúp được nhiều người trong việc hướng nghiệp hơn. Sau ngày hôm đó, một công ty khởi nghiệp mới trong ngành bắt đầu được định hình. Và chính anh Dũng cũng đã nghĩ ra cái tên Canavi – Career Navigation, trang định hướng nghề nghiệp.
Có nhiều người hỏi tôi vì sao chỉ làm cho nữ giới mà không mở rộng cho tất cả mọi người. Tôi chọn nữ giới bởi với quy mô nhỏ như vậy, tôi phải chọn một đối tượng cụ thể để tập trung hơn là chia lực tản mát sẽ rất khó đạt hiệu quả. Một lí do khác nữa là vì nữ giới thường chịu nhiều thiệt thòi hơn khi tham gia tuyển dụng, dù không một văn bản nào quy định việc này nhưng phụ nữ luôn phải chịu nhiều định kiến hơn. Và vì điều đó nên khi tìm được một cơ hội phù hợp họ sẽ trân trọng cơ hội đó và tập trung cho sự nghiệp đường dài của mình.
Canavi không phải là nơi tìm một công việc cho phái nữ rồi dừng lại ở đó mà là một startup giúp một người tìm được công việc từ khi ra trường đến những vị trí quản lý cao hơn. Chúng tôi đi theo cả quá trình sự nghiệp của một người chứ không dừng lại ở một công việc ngắn hạn. Thế nên chúng tôi rất thích cái tên mà anh Dũng đặt, Career Navigation hay Career Navigator, điều này có nghĩa là chúng tôi sẽ theo suốt hành trình của một người.
TÌM KIẾM CÁC ĐỒNG SÁNG LẬP
Sau khi có được sự ủng hộ của anh Dũng ỏ phần tư vấn chiến lược và hỗ trợ gọi vốn đầu tư, việc tiếp theo chúng tôi cần làm là tìm những đồng sáng lập khác về mảng kỷ thuật. Người quan trọng đầu tiên là giám đốc kỹ thuật (CTO), phụ trách toàn bộ hệ thống, nhiều người cho rằng trong lĩnh vực công nghệ thì CTO còn quan trọng hơn cả giám đốc điều hành (CEO). Chúng tôi đăng tuyển nhiều nơi nhưng chưa thể tìm ra được người phù hợp, người thì chỉ nghĩ đến tiền, người thì năng lực quá yếu, người khác lại có tư duy quá nhỏ. Trong lúc đang nản lòng thì tôi chợt nhớ trong chuyến đi Đà Lạt anh Huân có kể với tôi anh đầu tư nhiều vào các công ty công nghệ. Tôi liền gọi điện cho anh và nhờ anh giới thiệu một CTO tốt, anh đưa tôi số liên lạc của anh Võ Duy Tuấn, anh có một thời gian làm trưởng nhóm kỹ thuật web của Điện Máy Xanh. Như bắt được vàng, tôi gọi ngay cho anh Tuấn và có một cuộc hẹn ngay ngày hôm sau.
Hôm đó là một ngày nắng đẹp, tôi và anh Công ra quán cà phê cạnh công ty để hẹn với anh Tuấn. Ấn tượng đầu tiên của tôi về anh là anh là một người rất đúng giờ. Anh Tuấn trông rất thân thiện với dáng người tròn, một cái bụng phệ, nụ cười tươi và nói chuyện cực duyên, thật khác hình dung của tôi về dân kỹ thuật trầm tính, ít nói. Anh Tuấn từ sau khi rời khỏi Điện Máy Xanh đa mở một công ty chuyên làm website cho khách hàng, anh cũng có một dự án khởi nghiệp riêng là Teamcorp, phần mềm ERP quản lý chuỗi cửa hàng bán lẻ. Nghe tôi và anh Công kể về dự án và mời anh làm CTO, anh Tuấn cũng nhanh chóng gật đầu và thẳng thắn chia sẻ trước đây anh cũng có dự định làm một dự án như vậy nhưng người cùng làm với anh ngưng đột xuất nên dự án bị đình trệ. Hơn nữa, anh cũng tin tưởng tôi vì được anh Huân giới thiệu và cũng tin vào mức độ thành công của Canavi khi có anh Dũng tham gia tư vấn gọi vốn.
May mắn là trong buổi tối hôm đó anh tôi và anh Công đi ăn uống gặp gỡ vài người bạn mới, cũng là những người làm trong mảng công nghệ, nghe chúng tôi chia sẻ về Canavi và nhu cầu tìm một đồng sáng lập mạnh về mảng app và có kinh nghiệm xây dựng các sản phẩm lớn. Anh Ngôn, một người trong buổi tiệc hôm ấy đã giới thiệu chúng tôi với người đồng sáng lập tiếp theo là anh Trần Kim Hiếu. Trước đây anh Hiếu đã có hai năm kinh nghiệm ở vị trí trưởng nhóm ứng dụng của chotot.vn, lúc tôi tìm anh Hiếu thì anh cũng đang làm ở một công ty outsourching về ứng dụng. Khi nghe tôi nói về Canavi và tầm nhìn của Canavi, đội ngũ của anh Hiếu cũng gật đầu đồng ý, một phần vì anh thích những thử thách mới, một phần nữa vì anh rất nể những người đồng sáng lập của Canavi. Chúng tôi phải chờ anh Hiếu hoàn thành một số công việc hiện tại của anh nhưng mọi thứ đều ổn, quan trọng là chúng tôi có thể tìm được người phù hợp. Đội ngũ đồng sáng lập là yếu tố quan trọng nhất khi bắt đầu một startup.
Năm người chúng tôi: tôi, anh Công, anh Dũng, anh Tuấn và anh Hiếu; như vậy là đội ngũ sáng lập của Canavi đã hình thành, bắt đầu trên con đường trở thành những người định hướng nghề nghiệp.
NHỮNG BƯỚC ĐẦU TIÊN
Vậy là đội ngũ chính thức của Canavi đã tụ họp đầy đủ, chỉ có một vấn đề thường xuyên xảy ra với các nhóm mới khởi nghiệp là các sáng lập viên đều đang có một công việc kinh doanh riêng nên yêu cầu họ dốc toàn tâm toàn ý cho một doanh nghiệp mới chưa có chút tích lũy nào là điều bất khả. Bản thân tôi phải là người làm gương đầu tiên với cương vị là người đứng đầu dự án. Tôi rút dần các hoạt động của mình ở ViVi Digital, bàn giao lại công việc cho mọi người, dành toàn bộ thời gian cho Canavi. Dĩ nhiên việc bàn giao cũng mất rất nhiều thời gian, tôi phải mất đến bốn tháng vì tôi cần hoàn thiện hết các dự án sản xuất video đang làm cho khách hàng cũ của mình và hỗ trợ để các bạn có thể tham gia quản lý dễ dàng và nhanh chóng hơn. Lúc này tôi chia quỹ thời gian của mình thành ba phần, hai phần cho Canavi và một phần cho ViVi. Quả thật không dễ dàng gì với một người cẩu thả như tôi, nhưng nhờ đó tôi đã có thêm nhiều kinh nghiệm quý giá trong việc đặt niềm tin vào người khác và phân bổ thời gian làm việc khoa học hơn. Tôi nói với các bạn ở ViVi rằng bây giờ tôi phải tập trung để xây dựng Canavi, những gì còn lại ở ViVi sau khi tôi rút đi sẽ thuộc về các bạn, nếu ViVi phát triển tốt và có nhiều lợi nhuận cac bạn sẽ được hưởng. Ở ViVi dòng tiền vốn vẫn còn khá nhiều, khách hàng cũng ổn định nên tôi không quá lo lắng khi rời đi. Quả thật, sau này các bạn đã phát triển quy mô của ViVi trên các tiềm lực có sẵn còn lớn hơn nhiều lần lúc tôi còn ở đó.
Làm việc ở mảng công nghệ cũng rất thú vị vì tôi gần như không biết gì cả, tôi phải tự tìm hiểu tất cả mọi thứ. Việc tìm người cũng rất khó vì người giỏi thì không làm cho một công ty chưa định hình như vậy, còn làm việc với các bạn sinh viên chuyên ngành thì các bạn lại chưa đủ giỏi vừa chưa có cái nhìn khái quát về một doanh nghiệp. Việc đầu tiên cần làm với Canavi là thiết kế trang web và app cho để đội kỹ thuật dựa vào code mà tiếp tục. Anh Tuấn đã giới thiệu bạn Quý cho tôi, Quý là một anh chàng trẻ tuổi nhưng rất có gu thẩm mỹ trong việc thiết kế giao diện web và app. Quý đã từng thiết kế cho anh Tuấn nhiều dự án trước. Cứ thế hai buổi một tuần tôi lại lên nhà Quý để thiết kế giao diện cho Canavi. Việc này tốn nhiều thời gian lắm vì trong đầu tôi không có hình dung nào và cũng không biết phải làm gì nên tôi phải vừa làm vừa tìm hiểu các tài liệu thiết kế. Những đồng sáng lập kinh nghiệm khác cũng để tôi tự bơi trong bể nước, phần vì họ quá bận rộn với công việc riêng, phần nữa họ cũng muốn tôi phải tự tìm hiểu về mảng công nghệ kỹ thuật và rành rọt về nó hơn trước khi họ dần tham gia vào dự án. Sau bốn tháng mày mò tôi cũng cho ra được sản phẩm, nhưng có thể nói những giao diện đầu của Canavi nhìn rất buồn cười, hồ sơ ứng viên và hình ảnh tại lên cũng rất xấu, giờ nhìn lại những mẫu thiết kế do mình tượng tượng ra và giao cho Quý lên hình tôi thấy nó đúng như bạn bè tôi trêu chọc. Hồi các bạn tôi nhìn thấy giao diện ấy đều cười và bảo tôi làm trang web cung cấp “các em đào” mà lại còn là “đào cấp thấp” nữa. Thật ra họ nói cũng đúng nhưng tôi không mấy quan tâm vì không ai ác ý cả, họ chỉ góp ý để tôi có một phần nhìn chỉnh chu hơn.
Thế nên, dù phần giao diện chưa được hoàn thiện lắm, nhóm chúng tôi không dừng lại quá lâu để chỉnh sửa mà bắt tay vào phần quan trọng khác và cải thiện dần từng thứ một. Chúng tôi cả thiện phần sử dụng để các bạn có nhu cầu có thể tương tác dễ dàng hơn và nhóm cũng ưu tiên tạo cộng đồng người dùng. Vì sao chúng tôi dành sự tập trung cho điều này hơn? Vì giao diện rất dễ để công ty đối thủ nhìn thấy và làm theo, thậm chí làm tốt hơn rất nhiều nhưng một cộng đồng ủng hộ sản phẩm và phần cứng để chạy trang web thì khó hơn rất nhiều. Kế hoạch là thế thôi chứ bắt tay vào làm chúng tôi cũng gặp muôn trùng vật cản. Nhớ thời gian đầu tạo cộng đồng, nhóm chúng tôi phải gửi tin nhắn cho từng đối tượng khách hàng mục tiêu để nhờ họ tải hồ sơ cá nhân lên Canavi. Có nhiều người mắng chúng tôi xối xả, số khác đăng lên trang cá nhân ảnh tôi làm quen với họ và cảnh báo tôi là kẻ lừa gạt, gạ hỏi số liên lạc và thông tin cá nhân với mục đích xấu, làm gì cũng phải tránh xa ông Hải ra. Chẳng những đăng lên Facebook mà họ còn tag bạn bè người thân vào. Ròng rã đến hơn nửa năm Canavi mới tạo được lòng tin ở các ứng viên. Chúng tôi phải kiên trì bền bỉ giữ hình ảnh nghiêm túc, đem lại công việc tốt và thu nhập thực tế cho các ứng viên. Chắc cũng nhờ một thời gian làm công việc truyền thông với anh Lê Ngọc Sơn nên tôi đã quá quen với việc bị mắng cho nhẵn mặt, tôi cũng làm theo lời anh, chỉ cần tập trung làm tốt những gì mình đang làm thì khách hàng sẽ thay đổi quan điểm. Giờ đây, hầu hết các ứng viên cũ từng mắng chúng tôi thậm tệ đều có hồ sơ trông khá chuyên nghiệp trên trang Canavi và họ khá hài lòng. Lúc đó tôi cũng không có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế và làm trang web nên chúng tôi cho người dùng thử trải nghiệm, khi họ gặp vướn mắc ở đâu họ sẽ phản hồi lại cho chúng tôi và chúng tôi sẽ tìm cách chỉnh sửa ở đó. Chúng tôi cứ làm vậy để hoàn thiện dần trang web của mình.
Sau một thời gian dài nỗ lực, chúng tôi gặp vấn đề về vốn nên phải gọi vốn để tiếp tục công ty. May mắn là có anh Dũng, một người đã có nhiều kinh nghiệm gọi vốn, anh Dũng giúp tôi liên lạc với một loạt những nhà đầu tư tiềm năng. Khi ấy chung tôi chỉ có thể gọi vốn chứ chưa thể gọi quỹ vì quy mô còn quá bé. Đến Tết nguyên đán năm 2016, chúng tôi có nhà đầu tư thiên thần đầu tiên tham gia vào Canavi vừa lúc nguồn tiền vốn sắp cạn kiệt. Đó là anh Nguyễn Ngọc Nam, sáng lập công ty SaaS Alpha Vission. Anh Nam khởi sự kinh doanh ở Singapore, sau mười năm làm việc, anh quyết địnhvề nước lập quỹ hỗ trợ các công ty khởi nghiệp tại Việt Nam. Tôi và anh Công đã gặp anh Nam từ lúc bắt đầu ý tưởng Canavi nhưng hồi đó chung tôi còn quá mới mẻ và chưa co gì vững chắc nên anh từ chối. Khi anh thấy chúng tôi tuy không liên hệ lại nhưng vẫn tiếp tục miệt mài với công việc thì sáu tháng sau anh đã đề xuất gặp gỡ và ngỏ ý đầu tư vào Canavi. Lúc đó có một rắc rối lớn là công ty đầu tư của anh Nam ở Singapore, nếu chuyển tiền về Việt Nam thì thủ tục mất đến sáu tháng, thời gian lâu như thế có thể khiến công ty khởi nghiệp phá sản trước khi nhận được vốn nên anh Dũng đã giúp chúng tôi đàm phán với anh. Anh Dũng thuyết phục anh Nam đầu tư trên phương diện cá nhân, như thế thủ tục chỉ mất một tuần. Tin tưởng vào uy tín của anh Dũng nên anh Nam gật đầu đồng ý và giao dịch của chúng tôi từ lúc gặp gỡ thảo luận đến lúc nhận được vốn chỉ mất vỏn vẹn một tuần.
Khi có vốn, chúng tôi lập tức tuyển dụng thêm các vị trí còn thiếu. Đầu tiên là một bạn code website, một vị trí quan trọng nhưng chưa có ai đảm nhiệm trong công ty. Hiện tại bạn ấy cũng vừa là trưởng nhóm Code Web vừa là một cổ đông góp vốn vào công ty Canavi. Kèm với việc tuyển vị trí này, chúng tôi cũng tuyển thêm một vài nhân sự bán hàng. Lúc đó tôi đã mắc một sai lầm khá nghiêm trọng là mời một giám đốc kinh doanh khá lớn tuổi về công ty. Anh từng có rất nhiều kinh nghiệm xây dựng và làm việc tại nhiều công ty điện máy lớn nên tôi nghĩ anh sẽ phù hợp trong việc chào bán các gói sản phẩm cho khách hàng lớn. Khi giao cho anh quản lý toàn bộ đội ngũ bán hàng để tôi tập trung vào phát triển sản phẩm, tôi đã ỷ lại vào anh mà lơ là việc giám sát công việc thường xuyên. Tình hình kinh doanh vô cùng tệ hại, liền trong năm tháng các chỉ số đều không nhích lên được tí nào. Lúc này tôi mới nhận ra dù trước đây anh rất máu lửa và có kinh nghiệm ở các công ty lớn nhưng thời hoàng kim của anh cũng đã qua, tư duy của anh cũng đã cũ, giờ anh không còn được như trước nữa. Khi buộc phải cho anh ngưng, tôi đã rất áy náy, cảm giác của tôi chỉ nguôi ngoai phần nào khi anh đã có một công việc tốt ở một công ty lớn khác. Có lẽ với tuổi tác hiện tại, anh hợp với công việc ổn định hơn là sự thay đổi liên tục như ở một công ty startup. Sau khi giám đốc kinh doanh ngưng, việc bán sản phẩm lại tốt hơn nhiều vì hầu hết các thành viên đều không muốn theo ý giám đốc cũ, nên khi anh đi các bạn trẻ nhiệt huyết trong công ty lại tiếp tục năng nổ trở lại. Tôi cũng rút ra nhiều bài học tuyển dụng cho mình, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến công việc và sự phù hợp luôn là điều quan trọng nhất. Lúc đó chúng tôi không chỉ phạm một sai lầm duy nhất, việc liên tục tuyển thêm nhân sự mới cho các vị trí hoàn toàn mới cũng phát sinh rất nhiều vấn đề. Các bạn đến và ra đi liên tục, các dự án được lên kế hoạch bị rối loạn. Khi đó vì chưa có một đường đi cụ thể, chưa biết nên đánh vào hướng nào nên chúng tôi cứ liên tục mở rộng ra nhiều hướng, thấy hướng nào đi vào đường cụt thì cho dừng. Tuy việc “mò mẫm” này giúp chúng tôi rút ra được nhiều điều nhưng cũng khiến đồng vốn của công ty bay đi rất nhanh. Giờ nghĩ lại tôi vẫn thấy may là mình có nhiều nhà đầu tư, không thì công ty đã phá sản khi còn trong trứng nước mất rồi.
Trong quãng thời gian này, anh Nam gặp anh Mai Trường Giang, một doanh nhân trẻ trong danh sách Forbes 30 Under 30. Anh Giang đã đưa chuỗi bánh su kem Chewy Junior về Việt Nam. Anh Nam nói với anh Giang về Canavi và ngỏ lời để anh Giang cùng tham gia đầu tư. Trong buổi sáng trung thu 2016, tôi, anh Dũng và anh Giang ngồi cà phê với nhau bàn bạc công việc. Anh Giang đến cùng lúc tôi đang đặt đồ uống ở quầy phục vụ, anh mang theo một hộp bánh trung thu Laluna, thương hiệu mới của anh. Anh quả là một người biết làm ăn khi đánh vào cái dạ dày của con người, không chỉ ngon phần ăn mà còn đẹp cả phần nhìn. Trước đây khi vừa vào Sài Gòn tôi từng gặp anh Giang để bàn về việc đầu tư vào ViVi Digital nhưng thương vụ đó không thành công do cái tôi của hai bên quá cao. Lần này, khi thấy dự án Canavi đầy tiềm năng, lại được một người uy tín như anh Nam gật đầu đầu tư nên anh Giang đã chủ động hẹn tôi và anh Dũng.
Anh Dũng đã bắt đầu và kết thúc bài thuyết trình của mình vào việc nhấn mạnh trở thành trang truyển dụng hàng đầu cho nữ giới các mảng công việc nhà hàng, khách sạn, bán lẻ. Điều này thuyết phục được anh Giang vì anh hiểu rõ nhu cầu tuyển dụng cho các ngành này lớn ra sao, ngay chính anh cũng luôn đau đầu vì thiếu người trầm trọng cho các chuỗi cửa hàng của mình. Anh đã đồng ý thỏa thuận đầu tư cá nhân vào Canavi ngay hôm đó. Đây là một tin vui cho chúng tôi vì vừa có được vốn, vừa có thêm kinh nghiệm của anh Giang trong lĩnh vực nhà hàng, ăn uống.
Cùng lúc với vòng đầu tư của anh Giang, chúng tôi có một nhà đầu tư thiên thần khác cùng tham gia vào Canavi, đó là anh Xà Quế Nguyên, CEO của HIP – một công ty chuyên về các giải pháp trên di động. Anh Nguyên cũng học ở Singapore như anh Giang, sau đó anh về nước, làm việc trong ngành công nghệ trước khi quyết định ra riêng và xây dựng một công ty công nghệ cho riêng mình. Anh Nguyên ở cùng nhóm bạn với anh Nam và anh Công. Anh Công khá thân với anh Nam sau khi anh đầu tư vào Canavi. Khi anh Nguyên tham gia nhiều vào nhóm thì gặp gỡ anh Dũng. Vì anh nể uy tín của anh Dũng lại mến tinh thần của những người đồng sáng lập ở Canavi nên đã ngỏ lời đầu tư. Có lẽ chỉ mất hai ngày từ khi ngỏ lời đến lúc chuyển vốn. Một giao dịch nhanh và có thể nói là dễ dàng nhất trong số các nhà đầu tư thiên thần đầu tư vào Canavi. Khi anh Nguyên tham gia, anh đã giúp chúng tôi rất nhiều trong việc tìm kiếm khách hàng. Gói dịch vụ mới JobSocial hiện đang bán rất chạy ở Canavi cũng là do anh Nguyên gợi ý mà ra.
Với việc có vốn vào, Canavi chúng tôi mở rộng đội ngũ tạo nội dung việc làm để người dùng sử dụng có nhiều lựa chọn hơn. Nhiều ứng viên ngày đầu còn mắng chúng tôi thậm tệ giờ đã là những người sử dụng nhiệt tình và giới thiệu dịch vụ Canavi tới bạn bè của họ.
Khi Canavi đã bắt đầu có nhiều người sử dụng, chúng tôi đã bàn bạc và đi đến quyết định phải có phiên bản Canavi trên iOS và Android, hai ứng dụng di động phổ biến nhất hiện nay. Anh Hiếu đã mời hai người bạn của anh về Canavi để làm dự án này. Cả hai đều là cộng sự của anh Hiếu ở công ty cũ, họ rất nhiệt tình và thân thiện. Anh Hiếu mời họ về đẻ có thêm hai người cùng chia sẻ việc viết code ứng dựng với anh. Trong khoảng hai tháng đầu, mọi chuyện đều suôn sẻ, nhưng đến tháng thứ ba thì cả hai người đều xin rút khỏi dự án, lí do thật ra là họ không tin tưởng rằng Canavi sẽ thành công và họ đã tìm được cơ hội khác tốt hơn ở những nơi khác. Chúng không có gì để trách họ vì công việc ở một tập đoàn lớn và một công ty khởi nghiệp là hoàn toàn khác nhau, rất nhiều người sẽ cảm thấy không phù hợp khi chuyển môi trường làm việc đột ngột, mà ở Canavi tôi cũng không thể đảm bảo cho họ một tương lai vững chắc. Một công ty khởi nghiệp có thể đóng cửa bất cứ lúc nào và tôi không thể chỉ hứa suông cho qua chuyện với các đồng sự của mình được.
Tôi nhớ ngày thông báo tin không vùi này, tôi, anh Tuấn, anh Hiếu đã phóng đến quán cà phê trong một ngày mưa lớn kỷ lục của Sài Gòn. Anh Hiếu buồn vì chọn sai cộng sự, vừa ngại với chúng tôi, còn tôi và anh Tuấn lại khá thoải mái bởi những chuyện này là chuyện bình thường ở tất cả các công ty. Tôi chỉ nhắc anh Hiếu đây là một bài học để sau này lựa chọn nhân sự sẽ đảm bảo được niềm tin và quyền lợi từ cả hai phía, có thế mới có thể làm việc được với nhau lâu dài. Kết quả là sau việc này chúng tôi phải hủy bỏ ứng dụng hiện tại và làm mới hoàn toàn từ đầu. Tuy nhiên, sự gắn kết của các sáng lập viên chúng tôi ngày càng bền chặt hơn trước rất nhiều.
KHÓ KHĂN ẬP ĐẾN
Khi công ty bắt đầu có khởi sắc thì một loạt khó khăn lại đến với chúng tôi, nguyên nhân không phải do mâu thuẫn nội bộ mà là việc gia đình của các thành viên sáng lập. Vào dịp Tết 2016, khi đã đến sân bay để bay về đón Tết với gia đình ở Hà Nội, tôi nhận được tin dữ là em gái anh Hiếu vừa qua đời vì tai nạn giao thông. Tôi liền lập tức đổi vé máy bay về Quảng Trị quê anh để chia buồn cùng anh và gia đình. Đó là một ngày mưa phùn mùa đông rét buốt, cắt da cắt thịt. Cái rét còn nhân lên gấp đôi khi tôi vừa từ miền Nam đầy nắng bay về miền Trung. Đầu tiên là đáp chuyến bay về Huế, xe taxi chở tôi đến một nơi đồng không rồi thả tôi xuống vì họ không đi xa được đến Quảng Trị. Đứng trong mưa rét, không có gì để che chắn, lại mặc ít áo ấm, răng tôi đánh lập cập, đã lâu lắm rồi tôi không có cảm giác rét mướt đến thế. Cái rét ở nơi này thật khắc nghiệt. Mãi rồi mới có một chiếc xe khách về Quảng Trị để tôi tiếp tục về nhà anh Hiếu. Tới nơi, sau khi thắp hương và thăm hỏi gia đình, tôi cũng đã nói chuyện với anh Hiếu khá lâu. Dù xảy ra chuyện khủng khiếp như vậy nhưng anh vẫn hông quen nhiệm vụ của mình ở công ty và tiếp tục lên lộ trình dài hạn cho sản phẩm để gửi cho đội ngũ đúng hẹn.
Cũng ngay sau đó vài tháng, chuyện không vui lại xảy ra với gia đình anh Tuấn. Cha anh Tuấn cũng đột ngột qua đời vì bệnh ung thư. Biết tin nhưng anh Tuấn vẫn hoàn thành vai trò diễn giả của mình tại hội nghị ở Hà Nội rồi bay ngay về Nha Trang dự lễ tang. Tôi và anh Hiếu cũng bay về trong buổi chiều. Và cũng như trong đám tang em gái anh Hiếu, trời Nha Trang hôm đó mưa hoài không dứt. Dù bận chuẩn bị cho đám tang, anh Tuấn vẫn lo liệu công việc phê duyệt sản phẩm mới, vẫn tương tác đều với đội ngũ kỹ thuật Canavi, chỉ có phần lâu hơn mọi khi. Thực sự tôi thấy tinh thần của anh Hiếu còn có phần nào vững vàng hơn cả anh Hiếu.
Trong những giờ phút đó, anh làm tôi nhớ đến Nelson Mandela, khi ông bị giam giữ trong tù, không thể về tham dự đám tang con trai cả qua đời vì tai nạn, ông đã viết: “Cái chết luôn là một tai nạn khủng khiếp bất kể nguyên nhân là gì và nạn nhân bao nhiêu tuổi. Đặc biệt khi nó xảy đến với một người khỏe mạnh thì những ai trải qua nỗi đau này mới hiểu điều đó gây tê liệt đến mức nào.” Tôi vô cùng tự hào về những người đồng sáng lập của mình về cách họ ứng xử và giải quyết khi gặp phải các vấn đề lớn. Điều đó góp phần lớn trong việc tạo nên văn hóa của Canavi hiện tại.
Quãng thời gian đó cũng có thể nói tiến độ di chuyển của dự án Canavi vô cùng chậm chạp, phần vì mỗi sáng lập viên đều có việc gia đình, việc kinh doanh riêng, phần khác vì Canavi vẫn chưa có một hướng đi thật sự rõ ràng và khác biệt, nổi bật hơn so với các đối thủ hiện tại. Về bản thân, tôi và đội ngũ thường xuyên tiếp cận người dùng để tìm ra hướng đi cho mình. Dù sản phẩm của chúng tôi khi đó chưa có cải thiện gì nhiều về mặt chức năng nhưng chúng tôi bắt đầu bán được sản phẩm cho các công y có nhu cầu sau khi chúng tôi có thay đổi vè mặt tiếp thị và hình ảnh sản phẩm. Khi đó cả nhóm quyết định sẽ tiếp cận những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, cho họ trải nghiệm thử dịch vụ sản phẩm và để họ nói về sản phẩm của chúng tôi, dự án này gọi là Canavi JobSocial. Dịch vụ này không làm tốn nhiều nguồn lực của Canavi mà lại giúp đỡ rất nhiều cho đội ngũ chăm sóc khách hàng. Họ không cần phải tìm kiếm và quản lý một số lượng lớn ứng viên một cách chậm chạp và nhỏ lẻ mà sau mỗi lần phát động chiến dịch lại có thêm hàng trăm thậm chí cả ngàn người đăng ký sử dụng dịch vụ. Nhờ những lợi thế về công nghệ mà chất lượng dịch vụ của Canavi JobSocial có tốc độ nhanh hơn, thấy được kết quả ngay lập tức nên giá thành cũng tối ưu được rất nhiều. Chưa kể đến Canavi JobSocial cũng tạo ra một lượng lớn việc làm cho các ứng viên trên trang Canavi.com. Kể cả những bạn đang có công việc toàn thời gian cũng tìm đến với chúng tôi rất nhiều vì mong muốn làm thêm các công việc bán thời gian khác để cải thiện thu nhập. Có nhiều công việc linh hoạt thời gian rất được ưa chuộng.
Khách hàng đầu tiên dùng thử dịch vụ JobSocial của Canavi là chuỗi cửa hàng giày cao cấp Vascara, tập trung vào đối tượng nữ thu nhập cao, làm công sở, sống ở thành phố Hồ Chí Minh. Chị Hạnh – CEO của Vascara đã đồng ý thử 50 người chạy chiến dịch khuyến mại lớn của Vascara, chúng tôi đã đạt 8000 lượt yêu thích, vượt 40% so với cam kết. Chị Hạnh rất hài lòng và giới thiệu tôi với chuỗi cửa hàng áo đôi Couple TX với 30 cửa hàng toàn quốc. Khi làm việc với chị Xuyên Nguyễn, chủ chuỗi cửa hàng, chị đã thử nghiệm dịch vụ Canavi JobSocial trong dịp Valentine với 150 bạn đến sử dụng và viết trải nghiệm về dịch vụ. Chiến dịch thành công đến mức doanh số của cửa hàng Couple TX diễn ra chiến dịch tháng đó cao ngang ngửa với tháng trước Tết. Mà ai cũng biết, tháng sau Tết doanh số bán ra của hàng may mặc thường rất thấp vì mọi người đã mua sắm trước Tết cả rồi. Người phụ trách tiếp thị của Couple TX cũng gửi email trực tiếp đến chúng tôi để khen ngợi Canavi JobSocial. Vậy là chúng tôi đã bắt đầu nhìn ra hướng đi chủ đạo mới cho Canavi.com.
Khi đó tôi giao cho các bạn mảng chăm sóc khách hàng phải đạt được ba mục đích cho dịch vụ Canavi JobSocial là tìm kiếm khách hàng, chăm sóc khách hàng để họ luôn tái ký hợp đồng và tạo một mạng lưới cộng đồng người đăng tải hồ sơ lên trang Canavi.com. Có như thế chúng tôi mới có đủ số lượng để làm các chiến dịch Canavi JobSocial khác cho các khách hàng lớn. Dù nhiệm vụ khó khăn nhưng các bạn đã làm rất tốt khi kết quả của 6 tháng sau đạt thành tích nâng ngồn vốn được phân bổ lên 25%, nâng đội ngũ tư vấn chăm sóc từ một lên sáu người, duy trì bốn khách hàng lớn trung thành chạy liên tục hằng tháng. Với nhiều khách hàng chạ rải rác suốt nhiều tháng, tạo ra một nguồn doanh thu ổn định, tạo được một cộng đồng hơn 20.000 nữ ứng viên chất lượng để chạy các chiến dịch lớn. Khi thấy các bước đầu thành quả của người dùng, đội ngũ công nghệ làm sản phẩm của Cananavi cũng tham gia sôi nổi hơn trong việc liên tục cải thiện sản phẩm để người dùng có thể sử dụng dễ dàng hơn.
BƯỚC ĐẦU ĐƯỢC CÔNG NHẬN
Đúng trong thời gian công ty đang phát triển tốt này, chúng tôi được một nhà đầu tư thiên thần nữa tham gia, đó là anh Nguyễn Trung Tín, giám đốc điều hành của tập đoàn đa ngành Trung Thủy, một tập đoàn uy tín lớn của Việt Nam. TTG là tập đoàn sở hữu thương hiệu Miss Áo Dài cùng nhiều dự án bất động sản lớn khác tại Sài Gòn, Hà Nội. Anh Trung Tín vừa là CEO của TTG, vừa là chủ đầu tư co-working space Dreamplex, nơi Cựu Tổng thống Barack Obama nói chuyện với giới trẻ khởi nghiệp trong chuyến thăm Việt Nam của ông.
Tôi gặp anh Tín lần đầu vào những ngày tôi vừa đến Sài Gòn, lúc đó tôi đang tìm văn phòng cho thuê nên cũng đến thăm không gian làm việc chung của Dreamplex và gặp anh Tín. Dù trao đổi không nhiều nhưng tôi rất thích anh vì trông anh vừa trẻ trung lại vừa toát lên vẻ kiên trì bền bĩ từng trải. Sau buổi gặp đó, chúng tôi cũng không liên lạc với nhau trong suốt một năm rưỡi sau, phần vì linh doanh khác lĩnh vực nhau, phần vì đẳng cấp các dự án của anh làm vượt xa khả năng của tôi. Lần gặp thứ hai là buổi khai trương không gian làm việc chung Dreamplex 2 ở 195 Điện Biên Phủ, tôi có đến tham dự và gặp anh. Sau buổi thăm văn phòng tôi và anh ăn trưa cùng nhau, anh em chúng tôi có dịp ngồi tâm sự với nhau thì nhận ra cả hai có nhiều tương đồng hơn chúng tôi nghĩ. Cả hai đều cùng độ tuổi, tôi sinh năm 1990 còn anh sinh năm 1987, cùng tốt nghiệp trường Đại học của Úc, cùng đi làm nhưng không thấy phù hợp nên kinh doanh riêng và tìm thấy niềm vui ở đó, chỉ khác nhau là tôi tiếp tục rời xa gia đình vào Sài Gòn mở rộng kinh doanh còn anh thì về nhà để quản lý công việc kinh doanh của gia đình. Bản thân tôi cũng không nhớ rõ hôm đó cả hai trao đổi cụ thể những gì, chỉ nhớ toàn nói về chuyện cá nhân, ước mơ, tầm nhìn của cả hai. Cũng khoảng hai tuần sau đó, anh Tín ngỏ lời đầu tư vào Canavi. Quả thực đây là một niềm vui tơ lớn với cá nhân tôi nói riêng và toàn bộ đội ngũ Canavi nói chung khi được một người có uy tín như anh chú ý.
Sau khi anh ngỏ lời, tôi và anh Dũng hẹn anh ở quán cà phê để bàn việc đầu tư. Không gian trong quán thoải mái đến mức tôi suýt ngủ quên ở đó nếu anh Tín không đến vừa kịp lúc. Ngồi với nhau được khoảng 10 phút thì anh Dũng đến, trông anh khá mệt mỏi sau chuyến công tác ở Indonesia về, anh đã đi thẳng từ sân bay đến đây, tôi thật sự rất biết ơn sự nhiệt tình và tính trách nhiệm của anh. Phải công nhận anh Dũng là một người gọi vốn chuyên nghiệp, anh nói câu nào cũng đi vào trọng tâm vấn đề, rõ ràng mạch lạc nên đã nhanh chóng thỏa thuận được giao dịch đầu tư của anh Tín. Có lẽ để tôi nói thì đã đi tông từ lúc bắt đầu rồi. Vậy là chúng tôi không những có một người uy tín khác tham gia đầu tư mà số vốn của anh Tín hiện đã giúp rất nhiều cho chúng tôi trong việc đẩy mạnh vào mở rộng bộ máy đang làm việc hiệu quả của Canavi.
Nhờ vào số vốn của các nhà đầu tư, chúng tôi đã có một số vốn nhất định cho nhân sự từ khâu tuyển dụng đến cả khâu đào tạo, cải tiến lại giao diện trang Canavi cũng như mở rộng cộng đồng người dùng và các khách hàng trả phí. Tôi đã có những khách hàng đến từ các thương hiệu lớn như: chuỗi cửa hàng giày Juno, chuỗi cửa hàng Pizza 4P’s, hãng xe Mercedes Benz,… Tôi vẫn luôn tin rằng với việc đẩy mạnh chất lượng sản phẩm, đội ngũ chăm sóc khách hàng thì Canavi sẽ có thêm nhiều khách hàng dài hạn hơn nữa để đi đến tầm nhìn ban đầu của Canavi – trang định hướng nghề nghiệp đứng đầu cho các công việc trong chuỗi nhà hàng, khách sạn, bán lẻ.
Trong lúc tôi đang làm công việc của mình ở Canavi, một ngày đẹp trời tôi nhận được tin nhắn của một nhà báo ở tạp chí Forbes Châu Á. Chị bảo rằng tôi được đề cử vào danh sách 30 under 30 của Việt Nam năm 2017 và hỏi tôi có đồng ý tham gia không. Tôi cũng không rõ quy trình làm việc và bầu chọn thế nào nhưng nếu được một tạp chí uy tín như thế ngỏ lời thì không có lí do gì để từ chối cả. Tôi đồng ý và tiếp tục làm việc của mình. Tầm nửa năm sau, khi tôi cũng không còn nhớ lắm về lời đề nghị của Forbes thì bỗng một hôm vừa mở Facebook lên tôi thấy hàng loạt thông báo. Mọi người tag tên tôi rộn rã lên, tôi hoang mang không biết vì sao, tôi nghĩ từ bấy đến giờ mình chỉ tập trung làm việc chứ đâu còn làm được những trò náo nhiệt như hồi học đại học sao tự dựng lại bị cả thế giới gọi tên thế này. Sau đó tôi mới biết mình đã chính thức là một trong ba mươi nhân vật được Forbes bầu chọn. Tôi vui phần vì lên báo như thế ai chẳng thích, phần nữa vì tôi vẫn chỉ đang là một startup trẻ thôi, việc được một tờ báo uy tín như Forbes công nhận khiến tôi thấy có niềm tin hơn vào công việc mình đang làm. Không chỉ tôi mà các cộng sự cũng phấn khởi hơn hẳn vì trước giờ đi chào hàng thì chỉ có một trang web Canavi chưa được mấy người biết đến, giờ có hẳn danh tiếng của Forbes nên mọi việc đều dễ dàng hơn hẳn.
Sau đó tôi được tham dự sự kiện của tạp chí Forbes tại Manila, Philippines. Sự kiện quy tụ tất cả những ai trong danh sách 30 under 30 của các nước Châu Á, đó là một sự kiện quy mô rất lớn với hơn 300 người tham dự và họ toàn là những người tuy còn trẻ nhưng có đã có sức ảnh hưởng trong lĩnh vực của mình. Lúc đó tôi gặp một bạn người Trung Quốc cũng làm về mảng tuyển dụng như tôi, tuy bạn ấy chỉ hơn tôi hai tuổi nhưng công ty vừa hoàn thành vòng gọi vốn đến 200 triệu đô. Tôi choáng váng với những con số mà các bạn đã làm được, họ cũng trẻ như tôi hoặc chỉ hơn tôi vài tuổi, thậm chí còn nhỏ hơn tôi nhưng đã làm được những dự án quy mô siêu lớn. Nhìn thấy họ tôi tự thấy dự án của mình cũng chỉ là một dự án be bé thế thôi. Sau vài ngày với hàng loạt sự kiện, các buổi gặp mặt trao đổi thì buổi tối bế mạc là một buổi tiệc, có cả DJ đánh nhạc nên mọi người rất vui vẻ và thoải mái. Tôi nghĩ dù Canavi của mình chỉ bé tẹo so với những dự án khủng nhưng chắc mình là người nhảy giỏi nhất ở đây nên tôi rủ thêm vài người bạn ra biểu diễn món hip hop năm nào. Và quả thật màn biểu diễn ngẫu hứng của chúng tôi đã làm không khí sôi động hơn hẳn, mọi người đều thư giãn sau những ngày bàn bạc thương thảo căng thẳng.
Trở về sau chuỗi sự kiện tôi được mở mang tầm mắt lên rất nhiều, tuy công ty chúng tôi còn rất bé nhưng tôi đã có những bài học từ người đi trước, chúng tôi có thêm động lực để cố gắng và càng tin tưởng vào con đường mình đã lựa chọn hơn.
VĂN HÓA CANAVI
Sau khi ổn định được phần tài chính, nhân sự, hướng phát triển, nhóm chúng tôi cảm thấy cần tạo ra được một hình ảnh và triết lý của Canavi một cách rõ ràng hơn để truyền tải đến đối tác, nhà đầu tư, cho khách hàng và nhất là trong chính nội bộ của mình. Trước tiên, bất kỳ công ty trong lĩnh vực nào cũng phải có những ưu tiên được gọi là “giá trị quan”. Nếu thiếu điều đó thì văn hóa công ty sẽ không hình thành và trở nên rời rạc rồi tan rã. Do vậy, tôi và đội ngũ sang lập đã thống nhất với nhau giá trị quan của Canavi từ rất sớm. Phải đến lần thứ ba làm công việc quản lý tôi mới có thể làm được điều này, và đây là những giá trị quan của Canavi.
Tài chính minh bạch: Hầu hết các công ty mới khởi nghiệp thường đóng cửa vì lý do cạn kiệt nguồn vốn. Điều này thường bắt nguồn từ việc những người sáng lập giấu giếm về tình hình chi tiêu với động ngũ cộng sự và nhà đầu tư, đến khi hết vốn thì một công ty dù có lớn đến mức nào cũng phải đóng cửa. Tại Canavi, đội ngũ nhà đầu tư, nhà sáng lập và cộng sự luôn được cập nhật về tình hình tài chính của công ty để đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích. Nhờ vậy, nhiều lần Canavi chuẩn bị hết vốn thì lại có những nhà đầu tư kịp thời tham gia hay những hợp đồng khách hàng mang doanh số về. Tôi tin rằng sự minh bạch về tài chính là ưu tiên hàng đầu ở bất kỳ một công ty nào chứ không chỉ ở công ty khởi nghiệp.
Giao tiếp thẳng thắng: Một đội ngũ sẽ khó lớn mạnh nếu không ai nói chuyện với ai cả nên việc giao tiếp thẳng thắng, liên tục từ khi còn đang là một công ty khởi nghiệp nhỏ sẽ tạo văn hóa tốt. Văn hóa này sẽ theo suốt những bước phát triển của công ty. Tại Canavi, chuyện đội ngũ cấp dưới phản ứng và đề xuất ý kiến khi cấp trên sai sót là bình thường, tôi cũng thường bị góp ý vì những ý kiến hay đường hướng đôi lúc sai lầm, và cũng thường xuyên phải xin lỗi các cộng sự, nhà đầu tư. Tôi tin rằng thẳng thắn trong giao tiếp là một giải pháp tuyệt vời đem con người tới gần với con người hơn.
Quy trình đơn giản: Điều này thường sẽ gặp phải khi công ty trở nên quá lớn. Hiện công ty chúng tôi chưa gặp phải điều đó, mọi người làm việc với nhau rất nhanh và gọn, điều này rất cần thiết khi chưa có thay đổi về định hướng chiến lược của công ty.
Tuân thủ pháp luật: Nhiều công ty tôi đã thấy vì muốn tiết kiệm những khoản tiền nhỏ mà vướng vào thủ tục pháp luật rất đau đầu. Vì thế tôi vẫn luôn khuyến khích và nỗ lực nhất có thể để tuân thủ pháp luật. Chúng tôi đặc biệt quan tâm việc phải đóng đầy đủ bảo hiểm cho đội ngũ, đóng thuế thu nhập, thuế giá trị gia tăng,… Chúng tôi luôn xin phép đầy đủ khi làm một điều gì đó để chắc chắn rằng mình làm điều có ích cho xã hội và vẫn luôn tuân thủ nội quy pháp luật.
Sản phẩm đem lại giá trị: Điều này dễ hiểu thôi vì nếu bạn bảo sản phẩm của bạn rất có giá trị nhưng lại không khách hàng nào bỏ tiền ra để mua nó thì sản phẩm đó là vô dụng, bạn không tạo ra sản phẩm đem lại giá trị cho xã hội mà đang tạo ra rác thải. Hằng ngày, Canavi luôn theo sát để đảm bảo rằng mình đang tạo ra những sản phẩm giá trị thực sự.
Sau khi đã có giá trị quan, chúng tôi muốn sứ mệnh của Canavi là: “Trở thành trang website tuyển dụng cho nữ giới”, với tầm nhìn là: “Sẽ đứng đầu về lĩnh vực toàn châu Á vào năm 2025.” Câu tuyên ngôn định vị của Canavi vẫn giữ nguyên từ những ngày đầu: “Trang website tuyển dụng cho nữ giưới duy nhất được tạp chí Forbes Châu Á công nhận, chuyên cung cấp nhân sự cho các mảng: hành chính, lễ tân, phục vụ, người mẫu, người nổi tiếng.”
Cái tên Canavi trong tiếng Anh là “Career Navigation” có nghĩa là định hướng nghề nghiệp. Tính cách của chúng tôi thể hiện qua hai màu chủ đạo, màu trắng thể hiện sự thuần khiết và màu hồng thể hiện sự lịch thiệp mà vẫn nắm bắt xu thế, thích hợp với tính cách một công ty công nghệ tập trung cho nữ giới. Hình mẫu thương hiệu của Canavi là Caregivers – người chăm sóc, chữ “C” là hình ảnh cách điệu một người phụ nữ mang thai, với mong muốn luôn dìu dắt, định hướng ngay từ đầu cho phái nữ trên con đường sự nghiệp của họ.
THÀNH CÔNG LÀ GÌ?
Gần đây, tôi được các phương tiện truyền thông quan tâm phỏng vấn, quả thực tôi thấy khá ngại vì những gì mình làm được còn quá bé và công việc được cả đội ngũ thực hiện chứ không chỉ riêng mình tôi. Câu hỏi thường xuyên nhất được đặt ra cho tôi là: “Bạn định nghĩa một người thành công ra sao?” Do thời gian phỏng vấn có hạn, cũng như nội dung bài phỏng vấn luôn được rút ngắn nên phần cuối quyển sách này tôi sẽ chia sẻ một chút về quan điểm của mình. Trước tiên, các bạn hãy đọc bài viết này, bài viết mà tôi vẫn áp dụng theo hằng ngày từ khi đọc được đến giờ
“Một người thành đạt
Tôi luôn nghĩ là một con người khi vượt khỏi những nhu cầu hối thúc về cơm áo và có chút tụ do, giá trị đẳng cấp của họ phải được định lượng trên sáu khía cạnh để được tạm gọi là thành đạt. Sức khỏe, tinh thần, trí tuệ, xã hội, tiền bạc và tâm linh. Theo sáu tiêu chuẩn này thì chắn chắn cá nhân tôi phải là con người thành đạt, ngay cả trong vài chục năm tới khi tôi gần như xuống lỗ. Thực vậy, thành đạt sao được khi định giá con người mình qua sáu tiêu chí trên, tôi phải tự nhận là mình còn nhiều thiếu kém.
Với các bạn, tôi nghĩ mọi người phải làm một chuẩn lượng riêng cho mình. Sức khỏe của bạn có kham nổi một chương trình làm việc liên tục 16 giờ mỗi ngày; và những chuyến bay liên lục địa năm bẩy lần mỗi tháng? Tinh thần của bạn có mất đi cái bén nhậy của phán đoán khi bị vây bủa bởi áp lực, và ý chí có còn sắt đá, nhiệt huyết có còn tràn đầy khi sự nghiệp đứng bên lề vực thẳm? Sự hèn nhát và an thân không bao giờ là một lựa chọn cho người thành đạt.
Về trí tuệ, bạn có cập nhật kiến thức, tìm tòi nghiên cứu mỗi ngày? Bạn có thường xuyên đặt câu hỏi cho mọi biện luận và sẵn sàng quên đi tự ái sĩ diện thành kiến nếu mình sai? Còn những liên hệ với gia đình xã hội, bạn có lo lắng và “cho đi” đầy đủ cho mọi người thân hay sơ, với một tình thương không điều kiện? Kính nể và tôn trọng những người kém may mắn, chân thành và trân trọng những người đang cộng tác?
Về tiền bạc, yếu tố chính mà mọi người dùng để tôn vinh các đại gia, thì bạn có nhiều như một đại gia với tuyên bố là ‘tiền của tôi ăn đến ba hay sáu đời cũng không hết’? Có lẽ không nhiều như vậy, nhưng phỉa đủ để một cơn bão tài chánh lớn hay một quyết định sai lầm của một nhân viên, hay một thay đổi xã hội không thể làm tài sản tạo dựng bao năm qua biến mất. Tôi thường nói đùa khi thiên hạ hỏi tôi giàu như thế nào, ‘tôi chỉ cần sống với một siêu mẫu quốc tế trong hai năm là phải quay về Mỹ xin lãnh trợ cấp ‘an sinh xã hội’ của chánh phủ suốt cuộc đời còn lại.’
Nhưng nếu bạn chưa hội đủ 5 yếu tố trên về ‘thành đạt’, thì vẫn còn chút hy vọng về yếu tố sau cùng: cái con người bên trong. Trong con người ‘không thành đạt’ của tôi, một điều luôn làm tôi hạnh phúc; cái tâm linh bình an và giác ngộ. Tôi học cách tha thứ cho mình, cho người; tôi không ghen tị giận hờn với ai hay với hoàn cảnh nào; tôi biết ơn và biết yêu thương trân trọng từng niềm vui nho nhỏ đến với đời sống mỗi ngày.”
Trích Lạm phát cái mác thành đạt – Tiến sĩ Alan Phan.
Quan điểm của tôi cũng như vậy, bạn sẽ trở thành một người thành đạt khi hoàn thiện đủ 6 khía cạnh: Sức khỏe, tinh thần, trí tuệ, xã hội, tiền bạc và tâm linh. Xét theo khía cạnh này thì chung ta sẽ phải nổ lực cả đời để đạt được nhưng như vậy không có nghĩa là bây giờ bạn không quan tâm đến nó.
Về sức khỏe, tôi rất vui vì yếu tố quan trọng nhất này hiện đang là ưu điểm nhất của tôi. Từ bé tới lớn tôi rất ít khi bị ốm, đôi ba lần bị ốm cũng là vì đùa giỡn đổ nhiều mồ hôi rồi lại về nhà mở quạt và uống nước lạnh trong tiết trời chuyển từ thu sang đông. Từ nhỏ tới lớn, tôi thường được bố mẹ và anh trai rèn luyện thể dục để tăng cường sức khỏe, mùa hè thì bơi lội, chơi bóng bàn cả ngày, mùa đông thì phụ gia đình bưng bê những dây vở nặng đến 10 kilogram. Lớn hơn tôi lại luyện nhảy hip hop, trong suốt quãng thời gian tám năm tập luyện cũng là một nguồn vốn quý cho sức khỏe của tôi. Đến khi mở các doanh nghiệp kinh doanh, tôi chợt nhận ra sức khỏe tốt quan trọng dường nào nên càng phải chăm sóc cho sức khỏe của mình hơn nữa. Hiện tại, tôi quan trọng tới dường nào, nên càng chăm sóc giữ gìn sức khỏe của mình hơn nữa. Hiện tại, tôi luôn cố gắng ngủ sớm trước 23 giờ, khi đó cơ thể rất dễ đi vào giấc ngủ và dậy sớm trong khoảng 5-6 giờ sáng để tập thể dục, không khí lúc đó rất trong lành tốt cho sức khỏe. Vì giờ tôi đang sống một mình nên tôi ăn khá ít, thường xuyên ăn nhiều đồ có chất xơ như rau củ quả, hạn chế ăn quá nhiều thịt. Tôi nói không với thuốc lá, rượu bia thì trong những dịp rất vui vẻ thì chỉ uống một hai lon hoặc một hai ly rượu vang lấy lệ. Sau khi duy trì chế độ như vậy, trong hai năm vào Sài Gòn, mọi người bảo tôi gầy đi khá nhiều, tôi thấy đúng vậy nhưng cơ thể lại rất khỏe mạnh và chưa từng một lần bị cảm mạo trong suốt quãng thời gian khởi nghiệp ở vùng đất mới này.
Về tinh thần, tôi luôn cố gắng duy trì một tinh thần tích cực. Trên các trạng xã hội của tôi, tôi bỏ kết bạn, tắt theo dõi tất cả những người hay đăng tải các hình ảnh tiêu cực. Tôi dành thời gian của mình cho những người bạn suy nghĩ tích cực, thái độ sống đúng mực. Trước đây tôi đã luôn cố gắng an ủi những người bạn hay bi quan tiêu cực, nhưng rồi chợt nhận ra việc đó vừa lãng phí thời gian lại vừa ảnh hưởng tới cảm xúc của mình, nên tôi chọn cách để họ tự giải quyết cảm xúc của bản thân. Bạn khó có thể thay đổi người khác, nhưng bạn có thể kiểm soát việc mình tiếp thu những điều tốt từ ai để hoàn thiện mình hơn.
Về trí tuệ, tôi thấy có một cách học rất hay là học qua sách và học qua người giỏi hơn mình. Hằng ngày, ngoài việc liên tục lên lịch hẹn gặp những người tài giỏi khác để học hỏi, tôi cũng dành phần lớn tài chính và thời gian để mua và đọc sách. Tôi nghĩ nếu muốn trở thành một doanh nhân lớn, thì cứ dành thời gian đọc 100 cuốn sách về tiểu sự cuộc đời họ, chắt lọc để áp dụng theo. Trong lúc viết cuốn sách này thì tôi vừa mới mua quyển sách về Nelson Mandela và đại tướng Võ Nguyên Giáp để đọc, quả thật tư duy của những lãnh tụ chính trị, những vị tướng chiến trận cũng có rất nhiều điểm tương đồng với các doanh nhân của nhiều tập đoàn lớn. Hầu hết sách tôi đọc xong đều được tôi đem đi tặng hết cho bạn bè với hy vọng phần nào giúp được họ tìm được những điều bổ ích cho cuộc sống.
Về xã hội, tôi luôn cố gắng tham gia các khóa học đào tạo để gặp gỡ nhiều người bạn mới. Tham gia các hoạt động từ thiện chung, hay đơn giản là tổ chức những buổi ăn uống giao lưu với những thành viên ở công ty. Tôi thấy nếu tôi càng thân thiện và giúp đỡ người xung quanh mình bao nhiêu thì họ sẽ học nhìn thấy và giúp đỡ những người bạn của họ bấy nhiêu.
Về mặt tâm linh, tôi theo đạo Phật từ bé, nhưng ít khi tôi đi chùa chiềng, thường tôi chỉ đi vào dịp đầu năm với mẹ để cầu an cho gia đình và bạn bè. Sở dĩ tôi ít đi chùa vì tôi nghĩ quan trọng là mình có tấm lòng hướng Phật, điều này tốt hơn nhiều việc đi lễ chỉ vì hình thức. Đó chắc hẳn cũng là lời biện hộ của nhiều bạn trẻ lười đu chùa như tôi.
Về tài chính, tôi có tài chính ở mức căn bản, đủ dùng cho các nhu cầu chi tiêu cá nhân mà mình thấy thỏa mãn, còn thừa ra một khoản để cho đi và một khoản để đầu tư. Tôi tin rằng điều quan trojgn nhất không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền, mà là giữ lại được bao nhiêu tiền, sau đó bạn sẽ dùng số tiền đó để làm những việc mình muốn làm, tái đầu tư cho công việc để không phải làm việc quá vất vả để bạn còn thơi gian chăm sóc cho gia đình, sức khỏe, các sở thích cá nhân, cộng đồng và xã hội xung quanh.
Hiện tôi cảm thấy mình đang ở mức đủ để luôn vui vẻ, yêu đời vì những gì mình có, và cũng luôn luôn khao khát nổ lực tiến lên phía trước trên con đường hoàn thiện thêm 6 yếu tố thành công. Kết thúc quyển sách, tôi cũng có một câu nói làm kim chỉ nam muốn gửi tới các bạn, đó là: “Cứ đi ắt sẽ đến”.
(Hết)
Xem thêm:
Lời mở đầu
Fundraising Coach 
Leave a comment