BG#79 – Quyền chọn cổ phiếu (ESOP) ở VC-Backed Startup có thực sự giá trị như bạn nghĩ?

Trong suốt 13 năm khởi nghiệp, tôi là nhà sáng lập Startups, phải chia cổ phần (ESOP) cho nhân sự công ty

Tôi cũng là nhân sự được chia cổ phần (ESOP) tại các công ty tôi tham gia vào hội đồng quản trị (BOD)

Tôi cũng ở phía quỹ đầu tư đàm phán để chia lại cổ phần (ESOP) cho nhân sự các Startups

Vậy Quyền chọn cổ phiếu (ESOP) ở VC-Backed Startup có thực sự giá trị như bạn nghĩ?

Câu trả lời là: Có – Nếu bạn nhận được ở mức giá tốt

Và Không – Nếu giá của nó quá cao

Tôi sẽ giải thích chi tiết trong bài viết dưới đây

Giả sử bạn gia nhập một startup vừa gọi được 30 triệu đô với định giá 100 triệu đô.

Các Founder quyết định phân bổ quyền chọn cổ phiếu cho nhân viên theo mức định giá 100 triệu đô này.

Nếu bạn là một nhân sự xuất sắc và được nhận 1% cổ phần dưới dạng stock option.

Và đây là lúc các founder bắt đầu nói với bạn rằng:

→ Họ đang “tặng” bạn 1 triệu đô cổ phiếu.

Phần lớn mọi người sẽ tin rằng mình vừa trở thành triệu phú, và chỉ cần ở lại đủ lâu để nhận đủ số cổ phiếu đó (theo vesting schedule).

Nhưng thực tế lại hoàn toàn KHÔNG PHẢI như vậy 🤦‍♂️

Bạn cần hiểu rằng: stock option là “quyền chọn” để mua cổ phiếu theo một mức giá định sẵn.

Điều này có nghĩa là: khi bạn đã vest (nhận cổ phiếu dần theo từng giai đoạn) xong toàn bộ số cổ phiếu đó, bạn sẽ có “quyền” bỏ ra 1 triệu đô để mua chúng.

Bạn không được tặng 1 triệu đô.

Bạn phải chi ra 1 triệu đô để mua số cổ phiếu đó.

Vậy làm thế nào để bạn thực sự kiếm được tiền từ stock option?

Câu trả lời: Chỉ khi công ty bán được với mức định giá cao hơn nhiều so với mức định giá ban đầu 100 triệu đô

(chưa tính tới các yếu tố như cổ phiếu ưu đãi…)

VD:

Nếu công ty đang có 5 triệu đô doanh thu hàng năm (ARR) khi gọi vốn 30 triệu đô với định giá 100 triệu (tức x20 lần ARR),

→ thì để bán được với định giá 300 triệu đô (tức nhân 6 lần), công ty cần đạt được 50 triệu đô ARR mà không gọi thêm vòng vốn nào khác.

Cụm từ “không gọi thêm vòng vốn” là điểm mấu chốt.

Vì nếu gọi thêm, mọi người sẽ bị pha loãng, và sẽ có thêm cổ phiếu ưu đãi mới được phát hành.

Câu hỏi đặt ra là: Liệu một công ty có khả năng đạt được 50 triệu ARR trong thời gian vài ba năm mà không gọi thêm vốn không?

Khả năng đó là: rất, rất, rất thấp…

Vì Startup được thiết kế để đốt tiền đổi lấy tăng trưởng nhanh


Lời khuyên dành cho bạn 👇

Nếu giá trị stock option của bạn nằm trong khoảng <5x ARR của công ty

→ Khả năng bạn kiếm được tiền là cao (nhất là nếu công ty đang có lợi nhuận)

Nếu stock option nằm trong khoảng 6x–15x ARR

→ Khả năng kiếm tiền là thấp

Nếu stock option có giá trị >15x ARR

→ Khả năng bạn kiếm được tiền gần như bằng 0.

(Hết)

1) Với ngân sách nhỏ:

Bạn cần gọi vốn?

Mua khoá Online “Cách gọi vốn thành công từ ‘500 ngàn đến 10 triệu đô’ cho Tech Startup” (Hoàn 100% học phí nếu không hài lòng)

Bạn chỉ cần 4 giờ học để có 11 năm kinh nghiệm gọi vốn khởi nghiệp thực tế, tránh mắc các sai lầm đã làm chúng tôi tiêu tốn hàng triệu đô.

2)Với ngân sách lớn:

Nếu bạn cần huy động vốn cho doanh nghiệp của bạn, và cần đội ngũ BeginGuru đồng hành trực tiếp. Hãy điền thông tin đăng ký “Gói BeginGuru Coaching 1vs1 gọi vốn thành công triệu đô” tại đây